GŁÓWNE ZAŁOŻENIA BADANIA DEFORMACJI OBSZARÓW GÓRNICZYCH Z WYKORZYSTANIEM TECHNOLOGII GPS NA PRZYKŁADZIE KWB „ADAMÓW” w TURKU

WPROWADZENIE

W celu prowadzenia badań pionowych i poziomych ruchów fizycznej powierzchni Ziemi na obszarze oddziaływań górniczych kopalni odkrywkowej KWB „Adamów” w Turku, w latach 2008 - 2010 zrealizowano trzy kampanie statycznych pomiarów satelitarnych GPS. Rozmieszczenie punktów referencyjnych oraz kontrolowanych na badanym obszarze przedstawiono na rysunku 1. Obszar opracowania znajduje się na terenie gminy Brudzew, usytuowany jest w dorzeczach rzek: Warta, Teleszyna, Kiełbaska, Struga Janiszewska. Jest to obszar typowo rolniczy z przewagą gruntów rolnych o niewielkiej lesistości. Geologia gleby wskazuje na przewagę utworów piaskowych oraz występujące torfy na terenach łąk, jak i mułki w pobliżu rzeki Warty.

Dotychczas przeprowadzono trzy kampanie statycznych pomiarów GPS:

1. w dniach 08 – 13 grudnia 2008 r.,
2. w dniach 24 – 29 września 2009 r.,
3. w dniach 20 – 25 września 2010 r.

Rys. 1. Rozmieszczenie punktów kontrolowanych względem referencyjnych.

CHARAKTERYSTYKA SIECI i KAMPANII POMIAROWYCH

• Cel badania: wyznaczenie bezwzględnych wartości przemieszczeń pionowych i poziomych punktów badanych
• Konstrukcja sieci: 3 punkty referencyjne RR i 27 punktów kontrolowanych KK
• Punkty kontrolowane KK znajdują się na zbliżonej wysokości elips. ok. 126-133 m, zaś punkty referencyjne RR 127-144 m.
• Dane obserwacyjne pochodzą z trzech kampanii pomiarowych GPS przeprowadzonych w latach 2008 – 2010 w odstępach rocznych
• Długości wektorów łączących punkty referencyjne i kontrolowane: od 2.1 do 15.0 km

Kampania pomiarowa:

• sześć sesji po 8 godzin na punktach referencyjnych RR
• dwie sesje po 8 godzin na każdym z punktów kontrolowanych KK

Odbiorniki:

• Ashtech Z-XII
• Ashtech Z-Xtreme
• Topcon HiperPro+

Centrowanie:

• na punktach referencyjnych wymuszone, z wykorzystaniem spodarki
• na punktach kontrolowanych wymuszone z wykorzystaniem opatentowanych przyrządów o stałej wysokości do wymuszonego, precyzyjnego centrowania anten GPS

Rys. 2. Stabilizacja i centrowanie nad punktem referencyjnym i kontrolowanym.

Rys. 3. Charakterystyka dokładności wyznaczenia współrzędnych punktów kontrolowanych

w pierwszej kampanii na podstawie błędów średnich.

PODSUMOWANIE i WNIOSKI

• Badania potwierdzają wysoką przydatność technologii GNSS do wyznaczania zarówno przemieszczeń poziomych i pionowych.
• Wyniki prowadzonych badań wskazują na wysoką powtarzalność wyznaczeń współrzędnych punktów kontrolowanych pomiędzy poszczególnymi kampaniami pomiarowymi. Stwierdzono, że zmiany współrzędnych mieszczą się w granicach dokładności ich wyznaczeń.
• Dotychczas otrzymane wyniki badań deformacji wskazują na konieczność dalszego monitorowania punktów kontrolowanych, zastabilizowanych na terenie oddziaływania KWB Adamów w Turku w celu wyznaczenia kierunków i dynamiki występujących na tym obszarze.
• Wskazane jest prowadzenie badań deformacji terenu na podobnych obszarach, poddanych oddziaływaniom kopalń odkrywkowych, w celu ochrony obiektów zabytkowych, budynków oraz budowli miejscowej ludności, jak również zlokalizowanych w pobliżu budowli inżynierskich.

Dodatkowych informacji udziela dr inż. Radosław Baryła ( Adres poczty elektronicznej jest chroniony przed robotami spamującymi. W przeglądarce musi być włączona obsługa JavaScript, żeby go zobaczyć. Adres poczty elektronicznej jest chroniony przed robotami spamującymi. w przeglądarce musi być włączona obsługa JavaScript, żeby go zobaczyć. )